And the winner is.....?

Vrijdag 20 september

We vertrekken naar Unawatuna, een plaatsje dat wordt aangeraden als strandlocatie, en boeken een hotel met hoge beoordelingsscore op Booking dat op de foto's een prachtig uitzicht op zee belooft. Dat laatste is waar, maar het hotel blijkt vergane glorie. Het water in het zwembad is groen, de kamer smoezelig en als we een paar uurtjes weggaan wordt een geopend zakje chips ontdekt door een enorme kolonie farao mieren (hele kleine mieren), die zelfs uit het toetsenbord van de laptop kruipen.

We beginnen te begrijpen hoe het werkt in de hotelbranche in Sri Lanka. Bij aankomst word je begroet door de uitbater van het hotel, regelmatig met een schattige peuter op zijn arm. In alle hotels zijn de mensen supervriendelijk. Bij het inchecken krijg je steevast een glas fruitsap, je mag beslist je koffer niet zelf naar boven dragen en er is altijd een grote glimlach. Als je kijkt naar de lage bezetting in de hotels (het is laagseizoen), en de grote hoeveelheid personeel dan weet je dat ze aan een kamer die omgerekend minder dan 50 euro kost niet veel kunnen verdienen. Het loon van een hotelmedewerker ligt niet veel hoger dan 10 euro per dag, en we zien dezelfde gezichten van vroeg in de ochtend tot 's avonds laat... Dan krijg je 's ochtends weer een ontbijt waar ze erg hun best op doen en dan wordt er gevraagd of je een positieve review wil achterlaten...probeer dan maar eens op te schrijven dat je het eigenlijk niets vond.

Sri Lanka heeft slechte jaren achter de rug. De tsunami in 2004 (35.000 doden en 90.000 verwoeste gebouwen) en een burgeroorlog die tot 2009 duurde. Meer recentelijk zorgden terroristische aanslagen en de coronapandemie in 2019 voor een enorme economische crisis, met brandstoftekorten en stroomuitval, wat uiteindelijk leidde tot protesten en de bestorming van het parlement. Dit jaar zijn er voor het eerst weer verkiezingen en we zijn al in Nederland gewaarschuwd voor mogelijke protesten met het advies om uit te buurt te blijven als het mis gaat. 
We merken in onze gesprekken met onze chauffeurs en hotelmedewerkers dat het enorm leeft, en iedereen lijkt unaniem: ze zijn de corruptie en het nepotisme zat en het is tijd voor verandering. De taxichauffeur die ons naar Unawatuna bracht laat ons zien waarom. Het mooie strandplaatsje dat eigenlijk alleen maar laagbouw kent, wordt ontsiert door een enorme betonnen hoteltoren. De eigenaar? De broer van de voormalige president.... Dit jaar zijn er 39 kandidaten, al lijken er maar een paar kansrijk.

Unawatuna is een strandplaatsje die erg op toeristen is gericht, er zijn veel winkels, restaurants en hotels. Wij maken er een rustig dagje van.

Zaterdag 21 september

Omdat Unawatuna niet helemaal aan onze verwachtingen voldeed, besluiten we door te reizen naar Galle. Zodra we de taxi instappen en we de chauffeur naar de verkiezingen vragen, laat hij trots zijn zwarte pink zien. Als je hebt gestemd, wordt je pinknagel met inkt zwart gemaakt. 

De rit naar Galle is kort, maar totaal anders dan alle plekken waar we tot nu geweest zijn in Sri Lanka. In Galle zijn de koloniale invloeden duidelijk zichtbaar, vooral vanwege een enorm fort. In de 16e eeuw veroverden de Portugezen Galle en begonnen met de bouw van het fort in 1588. Later, in 1640, namen de Nederlanders de controle over en breidden ze het fort verder uit. Het Galle Fort is het meest iconische deel van de stad en een van de best bewaarde koloniale vestingen in Azië. Het fort heeft dikke muren, oude bastions en smalle straatjes vol met winkels, cafés en kunstgalerieën. Het deed ons denken aan oude steden in midden Amerika. In het fort tref je nog diverse Nederlandse gebouwen aan en straten met een Nederlandse naam. De Nederlanders vestigde zich hier vanwege de handel in kaneel, dat zeer gewild was in Europa vanwege zijn zeldzaamheid en waarde. Kaneel groeide in overvloed langs de zuidwestkust van Sri Lanka, vooral in de omgeving van Galle. De Nederlanders zagen dit als een kans om een monopolie te vestigen op de kaneelhandel en andere kostbare producten, zoals peper, nootmuskaat, ivoor en edelstenen. 

Het fort is werkelijk prachtig en is nog erg goed bewaard gebleven en heeft zelfs de tsunami van 2004 goed doorstaan. [zie impressie van Galle in video's]

Net als bij ons worden scholen en kerken gebruikt als stemlokalen. In de stad zien we dat de spanning rond de verkiezingen toeneemt. Er verschijnen gewapende militairen rond de stemlokalen en de scholen hebben een dag vrij. We merken dat het stemmen echt belangrijk is voor de Sri Lankanen. We zien hele groepen vrouwen in witte traditionele kleding, de sari. Dit wordt vooral gedragen bij formele gelegenheden zoals bruiloften, religieuze ceremonies en officiële functies.

We slapen dit keer in een heerlijk hotel, midden in het fort in een prachtig opgeknapt koloniaal pand. We verkennen de stad en JJ laat zich verleiden om een van de velen edelstenenwinkels binnen te gaan. De heren van het kleine winkeltje halen overal en nergens dozen en laatjes vandaan met allerlei grote en kleine glimmende en vonkelende edelstenen. JJ maakt van de gelegenheid gebruik om allerlei vragen te stellen over de handel van edelstenen. Hij vertelt de eigenaar dat we van plan zijn om naar Ratnapura te gaan (de edelstenen stad van Sri Lanka). Hij waarschuwt ons en vertelt dat de prijzen als je niet uitkijkt meerdere keren over de kop gaan. Daarnaast is het als leek onmogelijk te zien of een steen wel/niet echt is. Hij raadt ons aan dat wanneer we voornemens zijn een edelsteen te kopen deze te laten testen in het lab. Hij geeft ons als voorbeeld dat zelfs hij als een zeer ervaren edelstenen handelaar wel eens bijna een nep steen koopt in de veronderstelling dat deze echt is. Hij pakt een zakje uit een lade waar een prachtige redelijk grote oranje/roze saffier zit. Hij laat ons de steen zien en hij is werkelijk prachtig, maar nep zegt hij met een lach. 
We zitten inmiddels al een uur bij de juwelier en na een cursus juwelen en politiek in Sri Lanka, kunnen we natuurlijk niet vertrekken zonder een edelsteen. Het wordt een peridoot, een geel groene steen.

 

Zondag 22 september

Na het ontbijt verlaten we het hotel om het fort verder te verkennen, omdat op de dag van de verkiezingen veel winkels gesloten waren. Zodra we de straat uitlopen, valt ons al vrij snel op dat het wel heel stil is op straat. Ook blijken nu alle winkels en restaurants dicht te zitten, zou dit komen doordat het zondag is? We lopen wat verder en komen alleen een enkele toerist tegen. We treffen uiteindelijk een Sri Lankaan die net het slot van zijn edelstenenwinkeltje haalt. We vragen hoe laat de winkels open gaan. Hij vertelt ons dat er in verband met de verkiezingen (de stemmen worden nog geteld) een straatverbod geldt. Dat verklaart waarom alle winkels, cafés en restaurants dicht zijn. We kijken hem verbaast aan, hij stelt ons gerust dat toeristen wel op straat mogen. Maar om problemen (zoals die bij de vorige verkiezingen ontstonden) te voorkomen, mogen de Sri Lankanen tot nadere orde de straat niet op. Hij tipt ons op een cricket wedstrijd die gaande is buiten het fort. Het is een WK wedstrijd tussen Sri Lanka en Nieuw Zeeland en kan vanaf het fort bekeken worden [zie wedstrijd vanaf het fort in de video's]. 

We lopen verder en het voelt heel onwerkelijk om door de stille straten van zo'n enorm druk toeristisch plaatsje rond te lopen. Het heeft als voordeel dat we foto's kunnen maken zonder mensen erop. We lopen naar de vestigingsmuren en kijken vanaf daar een tijdje naar de cricket wedstrijd. Inmiddels hebben we toch echt wel trek in een kop koffie en lopen het stadje weer in. Gelukkig is er een hotel met restaurant en bar, waar we op het terras een kopje koffie kunnen drinken. Niet lang er na krijgen we bericht dat het straatverbod is opgeheven. De ober geeft ons aan dat zijn verwachting is dat de winkels en restaurants langzaamaan weer open zullen gaan.

De hele dag blijft het spannend wie de verkiezingen nu gewonnen heeft. Doordat de uitslagen zo dicht bij elkaar lagen, is er een tweede ronde telling nodig. Hieruit komt naar voren dat Anura Kumara Dissanayake, de leider van de linkse National People's Power (NPP) coalitie, met 5,74 miljoen stemmen de verkiezingen heeft gewonnen. De mensen die we erover spreken zijn blij met de uitkomst. Ze zeggen allemaal: nu komt er eindelijk verandering!

De rest van de dag verkennen we de stad/fort, rond 18.15 uur genieten we vanaf de muren van het fort van een prachtige zonsondergang. We sluiten de dag af in een wat chiquer restaurant waar we genieten van een heerlijke maaltijd.

Maandag 23 september

Onze tijd in Galle zit er helaas op, we vonden het hotel en plek heerlijk, maar vandaag vertrekken we naar Ratnapura. Dit staat de hele reis al op het verlanglijstje van JJ, maar we moesten even kijken hoe we het reistechnisch gingen inpassen in de route. Ratnapura betekent letterlijk "stad van edelstenen" in het Singalees. De stad doet zijn naam eer aan omdat het een belangrijke bron is van edelstenen zoals saffieren, robijnen, topazen, maansteen en vele andere edelstenen. Naast dat er volop edelstenen worden gevonden, worden ze hier bewerkt en verhandeld. Sri Lanka is een van landen ter wereld waar de meeste edelstenen worden gevonden. Ratnapura ligt in een zeer bergachtig gebied, dit maakt dat van welke kant je ook komt, een lange rit door de bergen moet maken. 

Zoals inmiddels gebruikelijk maken we deze rit met een taxi, na onderweg wat broodjes bij een bakker te hebben gescoord, gaan we op weg. Het is een lange rit en de omgeving is bergachtig en heel bochtig. Na een rit van zo'n 3,5 uur komen we eindelijk aan in Ratnapura. De stad is niet echt gericht op toeristen, en behalve de edelstenen industrie is hier niet echt veel te zien/beleven. Dit maakt dat de keuze van hotels ook niet groot is en je zeker geen luxe hoeft te verwachten. Dat laatste merken we als we aankomen bij ons hotel. De eigenaar verwelkomt ons. Hij heeft een zeer kleinschalig hotel, eerder een woning waar een paar kamers beschikbaar zijn voor gasten. Hij vertelt ons dat hij 30 jaar in de hotelbranche zit en onder andere 15 jaar een hotel in Galle heeft gehad. Voor zijn pensioen is hij teruggekeerd naar zijn geboorteplaats Ratnapura en heeft voor de oude dag voorziening nog een klein hotel aan huis. Wanneer we op onze kamer komen, schrikken we toch wel een beetje, de badkamer stinkt en het is er smoezelig. Toch niet helemaal wat je verwacht van een ervaren hotel uitbater. Maar goed.

We gaan even de stad in. Het is een drukte van jewelste en je merkt al snel dat deze stad niet gericht is op toerisme [zie impressie van straatbeeld in videao's]. Alle winkels zijn gericht op het dagelijks bestaan, plekjes om wat te eten en drinken zijn zeer spaarzaam. We halen wat broodjes bij de bakker en verkennen de stad. Helaas is er geen gemmarket vandaag, deze schijnt 's morgens plaats te vinden, waar de handelaren bewerkte en onbewerkte stenen worden verkocht. In onze zoektocht naar een ATM worden we op straat diverse keren aangesproken (we zijn ook de enige toeristen in de stad). Of we edelstenen willen komen, zodra je net even te geïnteresseerd kijkt of net wat te lang stil staat, wordt een doosje of papiertje geopend. JJ vindt het wel leuk en koopt onderweg op deze manier twee onbewerkte edelstenen. We nemen ook een kijkje bij het National Gem and Jewellery Authority (NGJA) Gem Testing Laboratory. Bij dit lab kun je de echtheid en kwaliteit van edelstenen laten testen. 

Weer bij het hotel aangekomen vragen we aan de eigenaar of we mijnen zouden kunnen bezoeken. Hij vertelt ons dat hij een man kent die gasten van hem wel eens meeneemt. Hij regelt dat deze meneer ons de volgende ochtend op komt halen.